İnsanlık, aynı gemide yolculuk eden bir mürettebat misalidir. Ne var ki bugün bu gemiyi bekleyen büyük bir tehlike vardır. Zira bu geminin ne bir rotası vardır ne de yönünü tayin edecek bir pusulası…
Ve en acısı…
Kimse bunun farkında değil.
1494 yılında Sebastian Brant, Deliler Gemisi adlı eserinde aklını yitirenleri değil, ahlakını yitirenleri bir gemiye bindirir.
Bu gemide yalancılar vardır…
Cimriler, kibirliler, ikiyüzlüler, sahtekarlar, egoistler, narsistler...
Dini bile bir çıkar aracına dönüştürenler…
Ve hepsi aynı yere doğru gider:
Aptallar ülkesi…
Ama ortada büyük bir problem vardır:
Geminin rotası yoktur.
Ey insan…
Bugün o gemi hâlâ yüzüyor.
Üstelik artık sadece bir kitapta değil…
Gerçek dünyanın tam ortasında.
Bak etrafına…
Herkes bir yerlere koşuyor ama kimse nereye gittiğini bilmiyor.
Sarhoş olanlar dengelerini kaybetmişlerdir.
“Sen onları sarhoş sanırsın, hâlbuki onlar sarhoş değillerdir. Fakat Allah’ın azabı çok şiddetlidir.”
(Hac Suresi, 2. ayet)
Herkes bir şeyler kazanma derdinde ama neyi kaybettiğini görmüyor.
“Asra yemin olsun ki, insan gerçekten ziyan içindedir.”
(Asr Suresi, 1-2. ayet)
Makam için yarışanlar,
Servet için didinenler,
Şöhret için kendini tüketenler…
“Çoklukla övünme yarışı sizi oyaladı. Nihayet kabirleri ziyaret edinceye kadar.”
(Tekâsür Suresi, 1-2. ayet)
“Bilin ki dünya hayatı bir oyun, eğlence, süs, aranızda övünme ve mal ile evlat çoğaltma yarışından ibarettir…”
(Hadid Suresi, 20. ayet)
Hepsi aynı gemide.
Ve herkes kamarasını büyütmenin derdinde.
Kimse şunu sormuyor:
“Bu gemi nereye gidiyor?”
Ey insan…
“Artık nereye gidiyorsunuz?”
(Tekvîr Suresi, 26. ayet)
Asıl delilik nedir biliyor musun?
Aklını kaybetmek değil…
Ahlakını kaybetmektir.
Çünkü aklını kaybeden bir insan zararını sınırlı verir.
Ama ahlakını kaybeden bir toplum…
Koca bir medeniyeti batırır.
Bugün yalan sıradanlaştı.
Hırs, başarı diye sunuluyor.
Kibir, özgüven zannediliyor.
İkiyüzlülük ise “uyum sağlamak” adı altında meşrulaştırılıyor.
Ve en tehlikelisi…
Hakikat konuşulmaz oldu. Konuşanlarda dışlanmakta, hakarete uğramakta ve zulme reva görülmektedir.
Ey insan…
Bu gemi neden rotasız biliyor musun?
Çünkü pusulası kırıldı.
O pusula;
adaletti,
merhametti,
hakikatti.
Şimdi onların yerini çıkar, korku ve menfaat aldı.
Ve rotasız bir gemide en büyük kavga ne içindir biliyor musun?
Daha iyi bir kamara için…
İşte Sebastian Brant’ın asıl çarpıcı uyarısı burada:
Rotası olmayan bir gemide yer kapmaya çalışmak… asıl deliliktir.
Ey insan…
Bugün insanlar hayatlarını inşa ettiğini sanıyor…
Oysa batmakta olan bir gemide kendilerine konfor arıyorlar.
Daha büyük evler,
Daha yüksek makamlar,
Daha fazla para…
Evet bunları elde ettiler.
Ama yön yok.
Hedef yok.
Hakikat yok.
Ey insan…
Şunu unutma:
Bir gemiyi büyüklüğü değil, yönü kurtarır.
Ve bir toplumu güçlü kılan şey;
teknolojisi, zenginliği ya da niceliği değil…
ahlakıdır. Niteliğidir.
Eğer bir toplum ahlaki pusulasını kaybetmişse…
Artık o gemi su almaya başlamıştır demek.
Ey insan…
Dön kendine sor:
Sen bu gemide misin?
Sende bu geminin mürettebatından mısın?
Yoksa geminin yanlış yolda olduğunu fark edenlerden misin?
Çünkü herkes aynı gemide olabilir…
Ama herkes aynı kaderi paylaşmak zorunda değildir.
Birileri hâlâ yön arıyorsa…
Birileri hâlâ pusulayı onarmaya çalışıyorsa…
Umut var demektir.
“De ki: Ey kendilerine karşı haddi aşmış kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları bağışlar. Çünkü O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.”
(Zümer Suresi, 53. ayet)
Ey insan…
Gel, kamarayı değil rotayı konuşalım.
Konforu değil yönü tartışalım.
Kazancı değil hakikati arayalım.
Aksi halde…
Bu gemi gider…
Ama hiçbir zaman bir limana varamaz.
Ve biz…
Batarken bile kazandığımızı zanneden yolcular olarak tarihe geçeriz.
Selam ve dua ile…
Engin GÜLTEKİN
Eğitimci-Yazar-Sosyolog