Ekim 2024’te başlayan “Terörsüz Türkiye” sürecinin 16. ayında Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun ortak raporu Meclis’te tartışılarak oylandı ve iki ret ile bir çekimser oy dışında AKP, MHP ve CHP’nin desteğiyle kabul edildi. Komisyon çalışmalarına hiç katılmayan İYİ Parti oylamada yer almadı.
Çekimser oy, Tahir Elçi’nin eşi CHP Milletvekili Türkan Elçi’den geldi. Ruşen Çakır, Elçi’nin tutumunu “çok iyi anladığını” belirterek “Faili meçhullerin olmadığı bir rapora evet demeye eli varmamış, bence haklı” dedi. Kürt sorununun raporda yeterince ele alınmadığını öne süren EMEP Milletvekili İskender Bayhan ile TİP Milletvekili Ahmet Şık ise ret oyu kullandı.
Rapor, Kürt siyasi sorununu değil silah bırakma sürecini kapsıyor
Çakır, raporun ağırlıklı olarak PKK’nın silah bırakması, silah bırakanların hukuki durumu ve toplumsal entegrasyonu ele aldığını, Kürt sorununa ise yalnızca üstü kapalı ve kısa değinmelerle yer verildiğini aktardı.
“Bu aslında şaşırtıcı değil, bilinen bir şeydi; olayın bu olduğu zaten biliniyordu” diyen Çakır, sürecin kapsamına ilişkin de önemli ayrıntılar paylaştı.
Çakır’a göre binlerce kişiden söz ediliyor; Suriye vatandaşı olmayan bazı kişilerin Kandil’e gönderildiği ya da gönderileceği de konuşuluyor. “Sayı iyice artacağa benziyor” diyen Çakır, bu kişiler arasında yıllarca dağda kalanların, yeni dönemde örgüte katılanların, belirli eylemlere iştirak ettiği kesinleşmiş olanların ve hakkında somut bilgi bulunmayanların yer aldığını aktardı.
Çakır’a göre bu tablo “çok karışık bir süreç” doğuracak ve bunun için yeni mekanizmalar ile kurumsal yapılar oluşturulması gerekiyor.
“Devlet komisyon kurmak dışında hemen hemen hiçbir şey yapmadı”
Çakır’a göre sürecin en kritik adımı, örgütün kendini feshettiğinin devlet tarafından resmen kabul edilerek ilgili birimlerce denetlenmesi ve silah bırakmanın tamamlandığının teyit edilmesi. “Gerçekten bu silah bırakma olayı tamamlanmıştır denilmesi gerekiyor; bu biraz zaman alacak bir şey” diyen Çakır, bu adım atılmadan yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesinin mümkün olmadığını da vurguladı.
Kamuoyunu sürece hazırlama konusunda ne iktidarın ne de Kürt hareketinin ciddi bir çaba göstermediğini belirten Çakır, “Bu konuda istisnanın MHP ve Devlet Bahçeli olduğunu söylemek lazım; onun dışında genellikle sesi çıkanlar eleştirenler oldu” dedi.
Devletin genel tutumunu da eleştiren Çakır, “Şu ana kadar devlet komisyon kurmak dışında hemen hemen hiçbir şey yapmadı” diye konuştu.
“Bütün yanlışlara rağmen belli bir yere gelindi”
Meclis’in neredeyse tamamının raporu kabul etmesini tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiren Çakır, “Böyle bir raporun çıkmış olması artık geri dönüşün olmadığını bize gösteriyor” dedi.
Bundan sonraki öncelikli adımın örgütün silah bıraktığının tescillenmesi, ardından yasal düzenlemeler ile toplumsal entegrasyon çalışmalarının hayata geçirilmesi olacağını aktaran Çakır, artık “laf değil fiiliyata bakılması” gerektiğini de vurguladı.
Süreci desteklemekle eleştirmenin birbiriyle çelişmediğini açıkça ortaya koyan Çakır, tavrını şöyle özetledi:
“Bu olaya destek vermekle süreci eleştirmek birbiriyle zıt şeyler değil; eleştirel bir destek, kişisel olarak benim tavrım.”
Süreç boyunca devletin, Kürt hareketinin ve Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un “kendi bildiklerini okuduğunu” söyleyen Çakır, “Doğru yapmadılar ama bütün yanlışlara rağmen belli bir yere gelindi; inşallah bundan sonra hayırlısı olur, zor ama önemli bir eşikteyiz” diye konuştu.
