New York Times’ın ABD’li, İsrailli ve diğer yabancı yetkililere dayandırdığı haberine göre, İsrail savaş öncesinde İran içinde rejim karşıtı bir ayaklanmayı tetikleyebileceğini düşündü. Planın önemli ayaklarından biri de Irak’ın kuzeyindeki İranlı Kürt milis gruplarının İran topraklarına girmesiydi. Ancak savaşın başlamasından üç hafta sonra bu senaryo gerçekleşmedi.
Habere göre Mossad Başkanı David Barnea, savaşın ilk günlerinde İran muhalefetinin harekete geçirilebileceğini, sokak olayları ve isyanların rejimin çöküşüne kadar gidebileceğini savundu. Barnea bu planı hem İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya hem de ocak ayında Washington’da Trump yönetiminin üst düzey yetkililerine sundu.
Netanyahu ile Trump’ın bu senaryoya iyimser yaklaştığı, İran liderliğine yönelik suikastlar ve hava saldırılarının ardından içeride kitlesel bir ayaklanma çıkabileceğini düşündükleri belirtiliyor. Trump da savaşın başında İran halkına “Hükümetinizi ele geçirin” diye seslenmişti.
Ancak üç haftalık savaşın ardından ne kitlesel bir ayaklanma oldu ne de İran yönetimi çöktü. ABD ve İsrail istihbarat değerlendirmelerine göre İran’daki teokratik rejim zayıflamış olsa da ayakta kaldı. Güvenlik güçlerinin yarattığı korku ortamının hem iç protestoları hem de dışarıdan gelebilecek silahlı unsurların hareketini sınırladığı ifade ediliyor.
Haberde, İsrail’in planlarından birinin de Irak Kürdistanı’nda bulunan İranlı Kürt silahlı grupların İran’a doğru ilerlemesini desteklemek olduğu belirtiliyor. Mossad’ın Kürt gruplarla uzun süredir ilişki içinde olduğu, CIA’in de geçmişte İranlı Kürt savaşçılara silah ve lojistik destek sağladığı aktarılıyor. Savaşın ilk günlerinde İsrail’in İran’ın kuzeybatısındaki askeri ve polis hedeflerini yoğun biçimde vurmasının da bu ihtimal için zemin hazırlama amacı taşıdığı öne sürülüyor.
Ancak Washington’ın, savaş öncesinde de masada olan “Kürtleri vekil güç olarak kullanma” fikrine artık eskisi kadar hevesli olmadığı belirtiliyor. Habere göre bu değişim, ABD ile İsrail arasında gerilime de yol açtı. Trump, 7 Mart’ta yaptığı açıklamada Kürt liderlere açıkça İran’a milis göndermemeleri yönünde mesaj verdiğini söyledi. “Kürtlerin içeri girmesini istemiyorum. Kürtlerin zarar görmesini, öldürülmesini istemiyorum” dedi:
Haberin “Kürt seçeneği” bölümünün çevirisi şöyle:
“Mossad’ın planlarının birçok ayrıntısı gizli kalmaya devam etse de, bunların bir ayağı Irak’ın kuzeyinde konuşlu İranlı Kürt milis gruplarının İran’a girecek bir harekâtının desteklenmesini içeriyordu.
Mossad’ın Kürt gruplarla uzun süredir devam eden bağları bulunuyor ve Amerikalı yetkililer, hem CIA’in hem de Mossad’ın son yıllarda Kürt güçlerine silah ve başka destekler verdiğini söyledi. CIA’in İranlı Kürt savaşçıları desteklemek için mevcut yetkileri vardı ve mevcut savaştan çok önce de onlara silah ve danışmanlık sağlamıştı.
Savaşın ilk günlerinde İsrail jetleri ve bombardıman uçakları, kısmen Kürt güçlerinin önünü açmak amacıyla İran’ın kuzeybatısındaki askeri ve polis hedeflerini vurdu.
4 Mart’taki bir telefon brifinginde, İsrailli bir askeri sözcüye, İsrail’in batı İran’daki yoğun bombardımanının bir Kürt işgaline yardımcı olmak için yapılıp yapılmadığı soruldu. Sözcü Yarbay Nadav Shoshani, “Batı İran’da İran rejiminin kabiliyetlerini zayıflatmak, Tahran’a giden yolu açmak ve hareket serbestisi yaratmak için çok yoğun şekilde faaliyet gösteriyoruz. Buradaki odağımız bu oldu” dedi.
Ancak Amerikalı yetkililer, savaş başlamadan çok önce gündemde olan Kürtleri vekil güç olarak kullanma fikrine artık eskisi kadar hevesli değil. Bu değişim, İsrailli muhataplarıyla aralarında gerilim yarattı.
Savaşın başlamasından bir hafta sonra, 7 Mart’ta Trump, Kürt liderlere açık biçimde milislerini İran’a göndermemelerini söylediğini belirtti. Gazetecilere, “Kürtlerin içeri girmesini istemiyorum. Kürtlerin zarar görmesini, öldürülmesini istemiyorum” dedi.
Kürt milislerin savaşa katılabileceğine dair haberlerin çıkmasından kısa süre sonra, Irak’taki başlıca Kürt siyasi partilerinden biri olan Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin lideri Bafel Talabani, Fox News’e verdiği röportajda böyle bir plan olmadığını söyledi. Talabani, bir Kürt ilerleyişinin amaçlananın tam tersi bir etki yaratabileceğini de ekledi.
