İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), İsrail’in Lübnan’ın güneyinde beyaz fosfor mühimmatı kullandığını doğruladığını açıkladı. HRW, savaşın ilk günlerinde Yohmor kasabası üzerinde havada patlayan beyaz fosfor mühimmatlarına ait sekiz görüntüyü doğruladığını ve coğrafi olarak konumlandırdığını belirtti.
Araştırmacılar, mühimmatın havada patladığında oluşturduğu ve “boğumlu” bir şekle benzeyen duman bulutunun bu tür silahların ayırt edilmesini sağladığını ifade etti. HRW’nin bulguları, İsrail’in daha önce de tartışma yaratan bu mühimmatı yeniden kullandığı yönündeki iddiaları güçlendirdi.
HRW’ye göre doğrulanan görüntüler, beyaz fosforun yerleşim alanları üzerinde kullanıldığını gösteriyor. Bölgeden gelen diğer görüntülerin de benzer kullanımlara işaret ettiği belirtilirken, Lübnan’ın güneyinde 800 binden fazla kişinin yerinden edilmesi nedeniyle birçok olayın kayıt altına alınamamış olabileceği vurgulanıyor.
Son haftalarda İsrail ordusunun bölgedeki yolları, köprüleri, benzin istasyonlarını ve sağlık merkezlerini hedef aldığı da aktarılıyor. Bu saldırıların, Lübnan’ın güneyini ülkenin geri kalanından izole etmeyi amaçladığı ifade ediliyor.
Beyaz fosfor nasıl bir silah?
Beyaz fosfor, oksijenle temas ettiğinde tutuşan ve yüksek ısıda yanan kimyasal bir madde. Top mermileri, bombalar ve roketlerle kullanılabiliyor ve yoğun duman üretiyor.
Askeri güçler bu mühimmatı genellikle sis perdesi oluşturmak, hedef işaretlemek veya gece görüşünü kolaylaştırmak için kullanıyor. Bu tür kullanımlar bazı askeri hukukçular tarafından meşru kabul ediliyor.
Ancak sivil yerleşimlerde kullanımı son derece tartışmalı. Çünkü beyaz fosfor, temas ettiği bölgede yangın çıkarabiliyor, ciddi yanıklara yol açıyor ve zehirli duman yayıyor.
Lübnan merkezli Public Works Studio’nun raporuna göre beyaz fosfor, Lübnan’ın güneyinde 2 binden fazla hektarlık alanı etkiledi. Bu alanların önemli bir kısmını yoğun ormanlar ve tarım arazileri oluşturuyor.
Uzmanlar, beyaz fosforun yalnızca anlık bir tehdit olmadığını vurguluyor. Toprakta kalan parçalar daha sonra yeniden alev alabiliyor ve çiftçiler için sürekli bir risk oluşturuyor.
Ayrıca toprağa karışan fosforik asit ve ağır metallerin, toprak verimliliğini düşürdüğü ve tarımsal üretimi olumsuz etkilediği belirtiliyor.
Beyaz fosfor kullanımının uluslararası hukuktaki statüsü nedir?
Beyaz fosfor uluslararası hukukta tamamen yasaklanmış bir silah değil ancak sivillere zarar vermemesi için kullanımına ciddi sınırlamalar getiriliyor.
Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi’nin ilgili protokolü, bu tür mühimmatın sivillerin yoğun olduğu alanlarda kullanılmasını yasaklıyor. Ancak İsrail bu protokolü onaylamış değil.
İsrail ordusu ise HRW’nin iddialarına doğrudan yanıt vermedi. Açıklamada, beyaz fosfor içeren mühimmat ile diğer duman mühimmatlarının görsel olarak benzerlik gösterebileceği ve kesin yargılara varırken dikkatli olunması gerektiği belirtildi.
Uzmanlara göre beyaz fosforun kullanımına ilişkin tartışma yalnızca teknik değil, aynı zamanda etik ve siyasi bir mesele.
Eğer bu mühimmat yerleşim alanlarında kullanıldıysa, bu durum savaş hukukunun ihlali anlamına gelebilir. Ancak askeri amaçlarla kullanıldığı savunması da uluslararası hukukta gri bir alan yaratıyor.
Kaynak: medyascope.tv
