Mali Eylem Görev Gücü (FATF) geçen yıl gri listeden çıkan Türkiye’ye 5’inci tur değerlendirme amacıyla geliyor. Bu değerlendirme sonucunda Türkiye’nin gri listeden çıktıktan sonra kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanının (KA/TF) önlenmesi noktasında bugüne kadar yaptıkları masaya yatırılacak. Geçmiş yıl denetimlerinden farklı olarak bu yıl yeni bir yönteme geçen FATF artık mevzuatın yanı sıra mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını ve sonuçlarını da kontrol edecek. FATF denetimini EKONOMİ için analiz eden Eski MASAK Başkanı Osman Dereli’nin verdiği bilgilere göre değerlendirme ekibi; kolluk kuvvetleri, mali istihbarat birimleri, denetleyici otoriteler ve özel sektör temsilcileriyle birebir görüşmeler yapacak. Ekip ayrıca, finansal sistemin yeni risk alanlarını da mercek altına alacak: kripto varlık işlemleri, elektronik para ve ödeme sistemleri, gayrimenkul sektörü ve yüksek değerli emtia ticareti gibi konular artık çok daha derinlemesine inceleyecek.
“Türkiye aklama ve finansman suçlarıyla mücadelede bir üst lige çıktı”
4. TUR DEĞERLENDİRMESİNDEN SONRA NELER OLMUŞTU?
Türkiye, bugüne kadar dört değerlendirme sürecinden geçti. FATF daha önce 2011 ve 2021’de Türkiye’yi gri listeye almıştı. 4. tur değerlendirmesinde FATF’in Türkiye açısından temel eleştirisi, suç gelirlerini aklama konusunda yeterli soruşturmanın olmaması, suç gelirlerini müsaderenin yeterli seviyelerde olmaması, mevzuatımızda idari para cezaları ve mal varlığı dondurulmaya yönelik ulusal mekanizmadaki bazı eksiklikler gibi hususlardı. Ancak Türkiye takip sürecinde eksikliklerini tamamlayarak gri listeden çıktı. Son yıllarda önemli reform adımları atıldı: MASAK’ın yetkileri genişletildi, İdari para cezaları artırıldı. Terörizmin finansmanı suçu işleyenlere karşı idari mekanizma ile mal varlığı dondurma yetkisi ihdas edildi. Adliyelerde suç gelirlerini aklama masaları ihdas edildi, bu yönde münhasır soruşturmalar açılmaya başlandı. Netice olarak, Türkiye suç gelirlerini aklama ve terörizmin finansmanı suçuyla mücadelede daha üst bir seviyeye çıktı. Yürütülen suç soruşturmalarının yanına suç gelirlerini aklama soruşturmaları da eklendi. Adli soruşturmalarda MASAK ön plana çıktı,
KASIM’DA KAMU VE ÖZEL SEKTÖR TEMSİLCİLERİYLE GÖRÜŞÜLECEK
FATF’in üye ülkeler üzerindeki beşinci tur değerlendirmeleri başladı. Türkiye’nin beşinci tur değerlendirme süreci ise devam etmektedir. Beşinci tur değerlendirmesi kapsamında FATF değerlendirme ekibi, değerlendirme sürecinin en önemli parçası olan yerinde ziyaret kapsamında Kasım ayında Türkiye’ye gelecek. Türkiye’de ilgili kamu kurumlarıyla ve özel sektör temsilcileriyle bire bir görüşmeler gerçekleştirip mevzuatın uygulanması etkinliği konusunda değerlendirmede bulunacaklar.
YAPAY ZEKANIN DEĞERLENDİRMEDEKİ ETKİSİ NE OLACAK?
5. tur değerlendirmesinin en temel noktalarından bir tanesi de teknolojinin kullanımı olacak. Ülkelerin finansal teknolojileri, yapay zekâ ve öğrenen makina gibi sistemleri KA/TF mücadelesinde ne kadar etkin kullandığı değerlendiriliyor. Diğer taraftan kripto varlıkların izlenmesi, blok zincirlerin takibi ve dijital kimlik tanıma süreçleri yani uzaktan kimlik tespit süreçleri, çevre suçları, kitle fonlaması gibi yeni riskler değerlendirmeye entegre edilerek daha yakından takibi sağlanıyor.
