T24’ten Ceren Bayar’ın, “konu ile ilgili” haberi…
CHP’nin, Kürt sorununun çözümü için başlatılan süreç kapsamında hazırladığı raporda ağırlıklı olarak demokratikleşme başlığında öneriler sunuldu.
CHP, diğer partilerin aksine, Kürt sorununun çözümü kapsamında başlayan sürece dair bir özel bir yasa çıkarılmasını önermedi. Raporda, silah bırakan örgüt üyelerinin geri dönüşlerine ve entegrasyonuna ilişkin yasal düzenleme önerilerine de yer verilmedi. Bu konuda Adalet Bakanlığının sorumluluğuna işaret edildi. Raporun “Kürt Sorununun Çözümü İçin Demokratik Siyaset Ortamın Oluşturulmasına Yönelik Öneriler” başlıklı bir sayfalık bölümünde şu ifadeler kullanıldı: “Kürt Sorunu’nun demokratik çözümü kapsamında yapılacak özel ve genel hukuki düzenlemelere ilişkin CHP kendi hazırlıklarını yapmakla beraber; Adalet Bakanlığı’nın kendi çalışmalarını en kısa sürede tamamlayarak komisyona ulaştırmasını beklemektedir”.
Kürt sorunu ile ilgili bölümde CHP, Newroz Bayramının tatil olması, adları değiştirilen köy isimlerinin geri verilmesi, faili meçhul cinayetlerde zaman aşımının kaldırılmasının da aralarında bulunduğu 9 öneri sundu. ‘Umut Hakkı’na ilişkin herhangi bir öneri raporda yer almadı.
CHP, rapordaki ‘Toplumsal Barışın İnşası’ başlığında da TMK ve TCK’daki ifade özgürlüğünü engelleyen hükümlerin kanun metinlerinden çıkarılmasını önerdi. TCK’daki ‘Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişinin, ayrıca örgüte üye olmak suçundan da cezalandırılacağına’ yönelik hükümde AYM kararı doğrultusunda düzenleme yapılmasını isterken TMK’daki ‘terör’ tanımının netleştirilmesini ve şiddet içermeyen hiçbir fiilin terör suçu olarak nitelendirilmemesini önerdi.
Raporda eğitimden ekonomiye, kadına yönelik şiddetten CHP’ye yönelik operasyonlara kadar pek çok başlıkta öneriler sunuldu. Seçilmişlerin duruşmalarının TRT’de yayınlanması, Muharrem gününün tatil olması, cemevlerinin ibadethane sayılması, seçim barajının yüzde 3’e düşürülmesi, İstanbul Sözleşmesi’ne dönülmesi gibi öneriler raporda yer aldı.
"Antidemokratik uygulamalar komisyona güveni zedeledi"
Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’na sunulan rapor, komisyon çalışmalarına yönelik eleştiri ve değerlendirmelerle başladı. “Komisyonun kanunla kurulması daha doğru bir yaklaşım olurdu” denilen raporda komisyon çalışmaları sırasında serbest bir müzakere ortamı oluşturulamadığı ifade edildi. Barış Anneleri temsilcilerinin Kürtçe konuşmalarına izin verilmemesi, belediye başkanlarının tutuklandığı yargı operasyonlarının komisyon çalışmaları sürerken devam etmesi eleştirildi. Bu operasyonların ve antidemokratik uygulamaların komisyona güveni zedelediği ifade edildi.
"Kürt sorunuyla sınırlı olmayan, Kürt sorununu da dışlamayan bir bakış açısı"
Türkiye’de demokrasi, hukuk devleti ve eşit yurttaşlığın 86 milyonun ihtiyacı olduğu kaydedilen raporda, “Türkiye’de demokratikleşmeyi gerçekleştirmek ve adalet sorununu çözmek üzere atılması gereken adımların Kürt sorunuyla sınırlı tutmayan, ancak Kürt sorununu da dışlamayan bir bakış açısıyla planlanması gerekmektedir” denildi.
"İkili hukuk sistemi tüm vatandaşları mağdur ediyor"
Raporda, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesi sonrasında siyaset ve hukuk alanında yaşanan gelişmelere ve Türkiye’nin içinde bulunduğu duruma kapsamlı bir yer ayrıldı. Türkiye’de ‘makbul vatandaş hukuku’ ve ‘muhalif vatandaş hukuku’ olmak üzere ikili bir hukuk sistemi oluştuğu ifade edilen raporda bu ikili hukuk sisteminin üniversite öğrencilerinden kadınlara tüm vatandaşları aynı şekilde mağdur ettiği kaydedildi.
CHP’nin 13 ana başlıkta sunulan önerileri
Rapordaki kapsamlı giriş bölümümün ardından CHP, önerilerini 13 ana başlıkta şöyle sıraladı:
1- Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması amacıyla idari ve siyasi engellerin kaldırılmasına yönelik öneriler
2- Toplumsal barışın inşası için Anayasa’da düzenlenen hak ve özgürlüklerin kullanılmasını engelleyen idari ve siyasi uygulamalara son verilmesine yönelik öneriler
3- Kürt sorununun çözümü için demokratik siyaset ortamının oluşturulmasına yönelik öneriler
4- Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi ve yerel yönetimlerde kayyım uygulamasına son verilmesine yönelik öneriler
5- Siyasetin yargı aracılığıyla şekillendirilmesi ve toplumsal muhalefetin sindirilmesi amacıyla Anayasa’ya aykırı olarak yapılan tutuklama ve davalara son verilmesine yönelik öneriler
6- Cumhurbaşkanı ve Kamu görevlisine hakaret suçlarının yürürlükten kaldırılması ve cumhurbaşkanına fiili saldırı suçunun yeniden düzenlenmesi
7- İnsan haklarının korunmasına ve geliştirilmesine yönelik öneriler
8- Kadın ve çocuklara karşı şiddetle etkin bir mücadele
9- Yargı ve infaz sistemindeki antidemokratik uygulamalara son verilmesine yönelik öneriler
10- Devletin inançlara karşı tarafsız olduğu bir düzenlemenin hayata geçirilmesi
11- Güvenlik güçlerinin ve güvenlik bürokrasisinde çalışan memurların özlük haklarının iyileştirilmesi
12- Eğitimde demokratikleşme önerileri
13- Ekonomide demokratikleştirme önerileri
TCK ve TMK’da değişiklik önerileri
CHP raporunda ‘Toplumsal Barışın İnşası’ başlığındaki öneriler kapsamında TMK ve TCK’daki ifade özgürlüğünü engelleyen hükümlerin kanun metinlerinden çıkarılması önerildi. ‘Terör’ ve örgüt üyeliği tanımının açık ve herkes tarafından ortak bir şekilde anlaşılacak netlikte olması önerilirken bu kapsamda şu somut öneriler sunuldu:
>TCK’daki ‘Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişinin, ayrıca örgüte üye olmak suçundan da cezalandırılacağına’ yönelik hükümde AYM kararı doğrultusunda düzenleme yapılması
>TMK’nın ‘terör’ tanımını düzenleyen birinci maddesinin değiştirilmesi, tanımın basit ve net hale getirilmesi, şiddet içermeyen hiçbir fiilin terör suçu olarak nitelendirilmemesi.
Kürt sorununa özel hukuki düzenlemeler için Adalet Bakanlığına çağrı
Cumhuriyet Halk Partisi diğer partilerin aksine Kürt sorununun çözümü kapsamında başlayan sürece özel bir yasa ya da entegrasyon ve geri dönüşlere ilişkin yasal düzenlemeler önermedi.
Raporun “Kürt Sorununun Çözümü İçin Demokratik Siyaset Ortamın Oluşturulmasına Yönelik Öneriler” başlıklı bölümünde Adalet Bakanlığının sorumluluğuna işaret edildi ve “Kürt Sorunu’nun demokratik çözümü kapsamında yapılacak özel ve genel hukuki düzenlemelere ilişkin CHP kendi hazırlıklarını yapmakla beraber; Adalet Bakanlığı’nın kendi çalışmalarını en kısa sürede tamamlayarak komisyona ulaştırmasını beklemektedir” denildi.
