CHP milletvekilleri 1930´da da emirle Serbest Fırka´ya verilmişti

25.04.2018 15:55:43

Mehmet Barlas- 25.04.2018

CHP milletvekilleri 1930´da da emirle Serbest Fırka´ya verilmişti

CHP´li 15 milletvekilinin Kılıçdaroğlu´nun talimatı ile İyi Parti´ye ödünç verilmesi, CHP´nin uzak geçmişindeki bir olayın tekrarı gibidir. CHP milletvekillerinin emir-komuta zincirinde kendilerinden isteneni yerine getirmelerine ilk örnek, Halk Fırkası´na yani CHP´ye muhalif Serbest Fırka´nın kuruluşu sırasında, Atatürk´ün emri ile CHP´li milletvekillerinin Serbest Fırka´ya geçmeleri değil midir?

Kaç milletvekili?
12 Ağustos 1930´da Atatürk´ün isteği üzerine Fethi Okyar liderliğinde kurulan Serbest Fırka gündeme geldiğinde, Fethi Okyar İsmet İnönü´nün öfkesinden korktuğunu Atatürk´e söylemişti.
Atatürk de İsmet İnönü ile Fethi Okyar´ı yüz yüze getirerek bu direnişi kırmıştı. Bu toplantıda İsmet Bey, kurulacak yeni partiye 40-50 milletvekili vermeyi vaat etmiş, Fethi Bey ise 120 milletvekili istemiş ve sonunda 70 milletvekilinde anlaşılmıştı.

Tarafsızlık sözü
Fethi Bey ardından Mustafa Kemal´e tarafsız kalıp kalmayacağını sormuş, Mustafa Kemal "Tabii, ben bitaraf (tarafsız) olacağım" diye söz vermişti. Atatürk kız kardeşi Makbule Hanımı da yeni partiye vererek, bir nevi güvence vermişti. Ancakbu Serbest Fırka halktan büyük destek görünce, evcilik oyununa son verildi.

Oyun bitiyor
6 Kasım´da TBMM´de Fethi Bey, belediye seçimlerinde uygulanan zorbalıklar için Dahiliye Vekili Şükrü Kaya hakkında gensoru açılmasını istedi.
Gensoru 15 Kasım´da görüşülmeye başladı, hükümetin yönlendirmesiyle 18 milletvekili kürsüye çıkarak Şükrü Bey´e değil, Fethi Bey´e ağır saldırılarda bulundular.

Eskiye dönüş
TBMM oturumunda rejim düşmanlığıyla suçlanan Fethi Bey kendisindenbekleneni anladı ve Atatürk ve İsmet İnönü ile birlikte hazırladığı fesih dilekçesini 17 Kasım 1930´da Dahiliye Vekâleti´ne verdi. Böylece 98 günlük gösteri bitirilmiş, güvenli totaliter rejime dönülmüş, herkes rahat bir nefes almıştı.

Bazı notlar
Not 1- 1930´da henüz Soyadı Kanunu çıkmamıştı. Ama bu yazıda Bey demek yerine kişilerin sonra sahip olacakları soyadlarını kullandım.
Not 2- Serbest Fırka hakkında Google´dan geniş bilgilere ulaşabilirsiniz.
Özellikle Ayşe Hür´ün ve Beşir Ayvazoğlu´nun bu konudaki makalelerini öneririm.
Not 3- Serbest Fırka kapandıktan sonra 1931´de çıkartılan Matbuat Kanunu ve 1933´teki Üniversite Reformu ile özellikle muhalif sesler çıkartanlar susturulmuştur. Ağaoğlu Ahmet Bey´in yaşadıkları o dönemi çok iyi anlatır.

Anahtar Kelimeler: milletvekilleri 1930 emirle Serbest Fırka verilmişti

YAZARLAR

Faysal Mahmutoğlu

KÜLTÜREL HEGEMONYA

Abdulbaki ÇAĞATAY

Bir Müslümanın Yüreğine Dokunmak!

Abdurrahman ATEŞ

Mürted ve Cezasına Dair

Adil AKKOYUNLU

KURBAN BİLİNCİ

Ahmet Celal Köse

AMERİKA VE İSRAİL’İN PLANINA KARŞI İRAN

Ahmet TAŞ

EMNİYETİN MÜCADELESİ, YEŞİLAY’IN YOKLUĞU

Ali BULAÇ

MEZHEPÇİ TEHDİT VE SÜNNİCİ MEZHEPÇİLERE BİR SORU

Ali Uğur Özkeleş

ORUÇ MODERNİZME DİRENİŞTİR.

ALTAN TAN

Türkiye, Suriye ve Rojava

Aziz DARICI

Anlam, Algı ve Ortam Kavramlarına Dair

Bayram YILMAZ

TOPLUMSAL DEĞİŞİMDE EĞİTİMİN ROLÜ

Bülent ACUN

Bu Ramazan milat olsun

Cafer AKDENİZ

Piyasa ekonomisi

Celal TAHİR

6-7 EYLÜL: BİR FACİA, BİR MUAMMA

Cüneyt TORAMAN

Baro-Ayasofya-Yassıada

Davut

laf etmekten mahir olan, milliyetçi mi milliyetçi bir partinin genel başkanının videosu dikkatimi çekti, başladım izlemeye;

Davut GÜLER

Özgün İrade Dergisinin 200. Sayısı ve Bir Veda Yazısı Daha...

Enes TARIM

TANRI TUTULMASI

Engin GÜLTEKİN

BAYRAM BİZE NE SÖYLER GİDER… BİR DAHA GELİR Mİ BAYRAM?..

ESAT HOCALAR

Camilerde Başörtüsü Bırakma Eylemi

F. Yılmaz ALTUNÖZ

NASIL BERAT EDELİM?

Fatıma KABAKÇIOĞLU

DÜŞÜNCEYE DÜŞEN İYİLİK

Fedakar KIZMAZ

Yeni "Mehdi"miz Celal Hoca!!!!

Ferhat Özbadem

Beyni-Tezkiretü´ş-şu`ar

Filiz SOYDAŞ

ZAMAN GERİYE AKMAZ

FUAT ARPA

Mahalle Meselesi

Halil ÇİFTÇİ

Emperyalizmin ileri Karakolu

Hamza Er

Allah için yapmayın

Hasan KANAATLI

Hz. FATIMA (SA) BÖLÜM (2)

Hasan KÖSE

Başlangıçtan günümüze Türkler, dinler ve kültürel süreklilik (1)

Hasan KÖSE

FETÖ Kalkışması Bağlamında Türkiye'de Din Devlet İlişkileri, Cemaat ve Tarikatların Eğitimden Teberrisinin Lüzumu

Hasan POSTACI

KANAYAN HAFIZADAN SIZAN DEJAVULAR: HALEPÇE GAZZE İRAN

İHSAN ATAMAN

Karanlıktan Aydınlığa

İsmail Hakkı Güleç

HİLFÜ’l-FUDÛL GAZZE

Kamil ERGENÇ

ÇEVİRİLER, KITALAR DOLAŞAN BİLGİ VE DÜŞÜNCENİN TEKAMÜLÜ (II)

Kevser Deniz

Tevessül Meselesinin Yeniden Okunması: Ölülerden ve Dirilerden Yardım İstenir mi?

Kevser Huzziyas

SABIR VE ŞÜKÜR

Mahmut Olgun

Petro-Doların Çarkı Kırılacaktır

Mehmet AKTAŞ

Beyaz Martı...

Mehmet Ali BİLİCİ

İnsani Değerlerde İflas

MEHMET CÖMERT

FANİ DÜNYAYA ALDANIŞIN HİKAYESİ

Mehmet MAKSUT

KÜRT SORUNUNDA KORKU DUVARLARINI AŞMAK

Mehmet Maksut DELİKTAŞ

AKILSIZLIK GİRDABINDA KURTULMAK

MEHMET SEBAH YİĞİT

Fast Food Kuşağı Kolaylığı

Mehmet ŞEREFOĞLU

İnsan Kalabalıklar İçinde Olsa da Yalnız Değil midir?

Muhammed GÜLNAR

KULLARIM BENİ SANA SORACAK OLURSA, İŞTE BEN (ONLARA) PEK YAKINIM. BANA DUA ETTİĞİ ZAMAN DUA EDENİN DUASINA CEVAP VERİRİM...

Muhammet YETİŞ

MEKKE’YE GİDEN YOL

Muhittin BAĞCI

Yüzleşmenin Yozlaşması

Murat Yiğit

İstanbul

Musab Aydın

DÜŞÜMDE GÖRDÜM BİZİM DAĞLARI

MUSTAFA AYGÜN

YAPAY ZEKÂ VE EĞİTİMİN GELECEĞİ

Mustafa DOĞU

BİR TURNOSOL OLARAK GAZZE

Mustafa GÜL

Oruç: İnsan Olma Eylemi

Mustafa KOLCU

AĞIRLIĞI HİSSET: HADÎD İNİYOR

Necati Atar

TERÖRE YARDIM VE YATAKLIK YAPAN DİPLOMALI HIYARCILARIN BÖLÜCÜ OLDUĞU GERÇEĞİNİ İNKÂRA KALKIŞANLARIN DA BÖLÜCÜ TERÖR ÖRGÜTLERİNİN EKMEĞİNE YAĞ SÜRDÜĞÜ GERÇEĞİ

Necip CENGİL

l Götür Sonra Ödersin (Bir deprem hikâyesi)

Necla Arpa GÜLAÇAR

PERDENİ KAPAT DÜNYA YANSIN!

NEDİM ERDOĞAN

İNSAN VE DÜŞÜNCE

Nevzat KAYA

Üç Gömlek: Kanlı, Yırtık, Şifalı

Nezir ERGENÇ

BİR TAHA ABDURRAHMAN GEÇTİ ANKARA’DAN

Nilüfer Zontul Aktaş

MADEN İŞÇİLERİMİZİN ARDINDAN ÇALIŞMA VE EMEK