CHP´li 15 milletvekilinin Kılıçdaroğlu´nun talimatı ile İyi Parti´ye ödünç verilmesi, CHP´nin uzak geçmişindeki bir olayın tekrarı gibidir. CHP milletvekillerinin emir-komuta zincirinde kendilerinden isteneni yerine getirmelerine ilk örnek, Halk Fırkası´na yani CHP´ye muhalif Serbest Fırka´nın kuruluşu sırasında, Atatürk´ün emri ile CHP´li milletvekillerinin Serbest Fırka´ya geçmeleri değil midir?
Kaç milletvekili?
12 Ağustos 1930´da Atatürk´ün isteği üzerine Fethi Okyar liderliğinde kurulan Serbest Fırka gündeme geldiğinde, Fethi Okyar İsmet İnönü´nün öfkesinden korktuğunu Atatürk´e söylemişti.
Atatürk de İsmet İnönü ile Fethi Okyar´ı yüz yüze getirerek bu direnişi kırmıştı. Bu toplantıda İsmet Bey, kurulacak yeni partiye 40-50 milletvekili vermeyi vaat etmiş, Fethi Bey ise 120 milletvekili istemiş ve sonunda 70 milletvekilinde anlaşılmıştı.
Tarafsızlık sözü
Fethi Bey ardından Mustafa Kemal´e tarafsız kalıp kalmayacağını sormuş, Mustafa Kemal "Tabii, ben bitaraf (tarafsız) olacağım" diye söz vermişti. Atatürk kız kardeşi Makbule Hanımı da yeni partiye vererek, bir nevi güvence vermişti. Ancakbu Serbest Fırka halktan büyük destek görünce, evcilik oyununa son verildi.
Oyun bitiyor
6 Kasım´da TBMM´de Fethi Bey, belediye seçimlerinde uygulanan zorbalıklar için Dahiliye Vekili Şükrü Kaya hakkında gensoru açılmasını istedi.
Gensoru 15 Kasım´da görüşülmeye başladı, hükümetin yönlendirmesiyle 18 milletvekili kürsüye çıkarak Şükrü Bey´e değil, Fethi Bey´e ağır saldırılarda bulundular.
Eskiye dönüş
TBMM oturumunda rejim düşmanlığıyla suçlanan Fethi Bey kendisindenbekleneni anladı ve Atatürk ve İsmet İnönü ile birlikte hazırladığı fesih dilekçesini 17 Kasım 1930´da Dahiliye Vekâleti´ne verdi. Böylece 98 günlük gösteri bitirilmiş, güvenli totaliter rejime dönülmüş, herkes rahat bir nefes almıştı.
Bazı notlar
Not 1- 1930´da henüz Soyadı Kanunu çıkmamıştı. Ama bu yazıda Bey demek yerine kişilerin sonra sahip olacakları soyadlarını kullandım.
Not 2- Serbest Fırka hakkında Google´dan geniş bilgilere ulaşabilirsiniz.
Özellikle Ayşe Hür´ün ve Beşir Ayvazoğlu´nun bu konudaki makalelerini öneririm.
Not 3- Serbest Fırka kapandıktan sonra 1931´de çıkartılan Matbuat Kanunu ve 1933´teki Üniversite Reformu ile özellikle muhalif sesler çıkartanlar susturulmuştur. Ağaoğlu Ahmet Bey´in yaşadıkları o dönemi çok iyi anlatır.
Reklam Görüntülerine Tıklayarak Kitap Siparişi Verebilirsiniz
CHP milletvekilleri 1930´da da emirle Serbest Fırka´ya verilmişti
Mehmet Barlas- 25.04.2018
Anahtar Kelimeler:
milletvekilleri
1930
emirle
Serbest
Fırka
verilmişti
Uyarı! Yapmış olduğunuz yorumlar incelendikten sonra onaylanacaktır onaylandıktan sonra gözükecektir
Resimlere Tıklayarak Kitap Satın Alabilirsiniz
HABERLER
-
Hiç zamanı değil -
DİYARBEKİR’E İHANET EDEN BİR EMEKLİ ÖĞRETMEN -
Yazar Faik Öcal’ın ilk Kürtçe öykü kitabı ‘4 Bajar û 45 Çîrok’ çıktı -
Türk solundan geriye ne kaldı? -
Düşman İsrail, tartışma mezhep -
Aklın sürgünü: İbn Rüşd -
İmralı’dan Hürmüz’e yakın çağın sonu -
MHP'de "ajan" tartışması: İzzet Ulvi Yönter istifa etti, partililer ne dedi? -
İddia: "Rüşvet" soruşturmasında gözaltına alınan Uşak Belediye Başkanı Yalım istifa etmezse kesin ihraç istemiyle YDK'ya sevk edilecek -
Venezeula'nın devrik lideri Nicolas Maduro'dan ilk mesaj: İyiyiz, metanetliyiz, sakiniz -
BM'de kölelik karşıtı karara ABD, İsrail ve Arjantin ret oyu kullandı; Avrupa çekimser kaldı -
Taliban Valisi Şafak: İran, Müslümanların boyun eğmeyeceğini kanıtladı -
İran, ABD’nin “uçan beyni”ni vurdu -
Almanya’da bu da oldu: Çocuk istismarı davası “İsrail hassasiyeti” gerekçesiyle kapalı görüldü -
İran’ın Uzun Oyunu -
BUGÜN DEVRİK SADDAM YÖNETİMİNİN IRAK TÜRKMENLERİNE YÖNELİK KATLİAMIN OTUZ ALTINCI YILDÖNÜMÜ… -
İsrail savaşı tırmandırıyor. Rubio: Savaş 2-4 hafta daha sürer -
insan ve Özgürlük Partisi Kongreye Gidiyor -
“Netanyahu, İsrail’i yeni Sparta, garnizon devlet yapmak istiyor” -
MHP'de 'ajan' tartışması: İzzet Ulvi Yönter görevinden istifa etti -
"İran’da Stratejik Tutarsızlığın Bedeli"(*)
