Amerika ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırısının dördüncü gününde tansiyon zirveye çıktı. Kongre onayı olmadan savaş başlatan Trump, nihayet Kongreye “savaş yetkileri” bildirimi gönderdi. İran’da rejim değişikliği hedefiyle yola çıkmışken, şimdi “Bu bir rejim değişikliği savaşı değil” diyerek çark etti. Amerikan medyasının ‘ne yapacağını bilemez durumda’ dediği Trump, Avrupalı müttefiklerinin yanı sıra Iraklı Kürt liderler Talabani ve Barzani ile görüşerek yardım istedi.
11 ÜLKE 300 MİLYON ATEŞ ÇEMBERİNDE
ran’a yönelik saldırı ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkelerinde büyük kriz yarattı. Yaklaşık 300 milyon kişinin yaşadığı 11 ülkeyi doğrudan etkileyen savaş bölgeyi yangın yerine çevirdi. İran’ın vurduğu BAE, Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Suudi Arabistan saldırıları egemenliklerine müdahale olarak değerlendirdi. Katar, İran’a ait iki savaş uçağını düşürdüklerini açıklayarak çatışmaya fiilen girmiş oldu. ABD’den Körfez’deki vatandaşlarına ‘bölgeyi terk edin’ çağrısı geldi.
BORU HATLARININ TAMAMINI VURACAĞIZ
Körfez’de ticari gemi trafiğini sekteye uğratmaya yönelik hamleler yapan İran’dan bölgedeki tüm boru hatlarını vurma tehdidi geldi. Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, boru hatlarını vurmanın yanı sıra Hürmüz Boğazı’nı geçmeye çalışan her gemiyi “ateşe vereceklerini” duyurdu.
YENİ DİNİ LİDERİN SEÇİLECEĞİ TOPLANTIYI İSRAİL BOMBALADI
36 yıl sonra yeni dini lideri seçmek üzere ilk kez acil olarak toplanan 88 üyeli İran Uzmanlar Meclisi, İsrail savaş uçaklarının hedefi oldu. Kum kentindeki bina yerle bir edildi. İran Devlet Televizyonu, gelen istihbarat üzerine binanın tahliye edildiğini ve can kaybı olmadığını öne sürdü. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan da Tahran’da karar alma yetkilerinin eyalet valilerine devredildiğini açıkladı.
AMERİKA ÇOCUKLARI ÖLDÜRDÜ İRAN ABD ASKERLERİNİ
ABD İsrail’in vurduğu İran’daki ilkokulda hayatını kaybeden 165 kız çocuğu için on binlerin katıldığı cenaze töreni düzenlendi. Masum çocukların mezar fotoğrafını paylaşan Bakan Arakçi, “Trump’ın vaat ettiği ‘özgürlük’ bu mu?” diye sordu. Amerika’nın Kuveyt’teki operasyon merkezini nokta atışı saldırı ile vuran İran ise 6 ABD askerini öldürdü. Şok saldırı sonrası Trump, intikam yemini etti. İran’ın Dubai’de de ABD üssünü vurarak 40 askeri öldürdüğü öne sürüldü.
TAHRAN AĞIR HASAR ALINCA PEZEŞKİYAN VALİLERE YETKİ VERDİ
İRAN DİRENDİ HESAP ŞAŞTI
İsrail, Lübnan’ı işgale başlarken, Tahran’ın tümünü bombaladı. Kum’da yeni lideri seçmek için toplanan kurul da vuruldu. Merkezi yönetim valilere yetki verdi. İran ise Riyad’daki ABD elçiliğine hasar verdi. ABD tüm elçiliklere ‘Körfez’i terk edin’ çağrısı yaptı. Bölgede füzeler tükenince Pentagon bölgeye kuvvet takviyesi gönderdi.
srail ve ABD’nin İran’a karşı başlattığı savaşta dört gün geride kalırken saldırılar iyice tırmandı. Dün Tahran’da cumhurbaşkanlığı külliyesi dahil çok sayıda noktayı bombalayan İsrail saldırganlığı, Lübnan’ı da karadan işgal edecek boyuta ulaştı. İsrail ordusu, Tahran’da Başkanlık Ofisi ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’ne “çok sayıda mühimmat” atıldığını belirtti. İsrail’in, İran’ın Kum kentinde yeni dini lideri seçmek üzere acil toplanan 88 üyeli Uzmanlar Meclisi binasını bombaladığı da iddia edildi. Bina ağır hasar aldı. İran tarafı saldırının rejimin en üst karar organını hedef aldığını bildirdi. Aynı gün İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, savaş koşulları nedeniyle karar alma yetkilerinin eyalet valilerine devredildiğini açıkladı. Bu adım, başkent Tahran’daki merkezi yönetimin ağır bombardıman altında zayıfladığı ve ülkenin acil durum planını devreye soktuğu şeklinde yorumlanıyor. İran Kızılay’ı, ABD-İsrail saldırılarının başlamasından bu yana ölenlerin sayısının 787’ye ulaştığını açıkladı. İran’ın Kirman kentindeki hava üssüne füze saldırısında 13 asker öldü. İsrail ordusu, son dönemde Hizbullah ile artan gerilimi bahane göstererek Lübnan’ın güneyinde kara işgalini genişletme kararı aldığını duyurdu. İsrail bir liste yayınlayarak, Lübnan’da 80’den fazla kasaba ve köyün tahliyesini istedi. Buna karşılık İran ile eş zamanlı olarak Lübnan’daki Hizbullah, İsrail’in kuzeyine roket saldırıları düzenledi. İsrail’in Kanal 12 televizyonunun haberinde, Lübnan’dan en az 10 roketin fırlatıldığı ileri sürüldü. İsrail’in kuzeyi ve merkez bölgesi ile işgal altındaki Filistin topraklarında alarmlar devreye girdi, yine işgal altındaki Doğu Kudüs semalarından güçlü patlama sesleri duyuldu.
KÖRFEZ’DE BÜYÜK TAHLİYE
İran’ın Körfez’e yönelik saldırıları ise hem bölge ülkelerinde hem de ABD’de büyük sarsıntı yarattı. Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki ABD Büyükelçiliğine 2 insansız hava aracıyla (İHA) hasar vermesi Washington’u alarma geçirdi. ABD, acil durum dışındaki devlet personeline Katar, Ürdün, Irak, Bahreyn ve Kuveyt’ten ayrılma talimatı verdi. Kuveyt’teki büyükelçiliğini “bölgesel gerilimler nedeniyle” geçici olarak kapattı. Doha Büyükelçiliğinin de tedbir amaçlı rutin konsolosluk hizmetlerini askıya aldığı kaydedildi. ABD ordusunun İran’a yönelik saldırılarındaki askeri kayıplarının tamamının Kuveyt’te gerçekleştiği bildirildi. Kaynaklar, 6 Amerikan askerinin tamamının, İran’ın misilleme saldırısı sonucu Kuveyt’te öldüğünü belirtti. Bahreyn’deki ABD hava üssünün ana komuta binası da 20 insansız hava aracı (İHA) ve 3 füzeyle hedef alındı. Kuveyt, İran’ın misilleme saldırılarının başından bu yana 27 ordu personelinin yaralandığını duyurdu. İran’ın Körfez’e düzenlediği saldırıların yoğunlaşması mühimmat sıkıntısı iddialarını gündeme getirdi. Katar’ın Patriot stoklarının sadece 4 gün yeteceği ortaya çıkarken; Bloomberg’e konuşan kaynaklara göre BAE ve Katar, enerji hatlarını vuran savaşı durdurmak için Trump’ı “çıkış yoluna” ikna etmeye çalışıyor. Katar’ın sahip olduğu QatarEnergy ise, polimer, metanol, alüminyum ve benzeri ürünlerin üretimini durduracağını açıkladı. Katar ve BAE’den sosyal medyada saldırılarla ilgili “görüntü paylaşmama” uyarısı yapıldı. BAE’nin Fucayra Limanı ve petrol sanayi bölgesinde İHA saldırısı nedeniyle yangın çıktı. BAE ve Katar, İran saldırılarında ülkede mahsur kalanların otel ve yemek masraflarını karşılama kararı aldı. Fransa’nın ise, Orta Doğu’daki yaklaşık 25 bin vatandaşı için tahliye uçuşlarına hazırlandığı duyuruldu.
ABD EK KUVVET GÖNDERDİ
Trump yönetimi, İran’a yönelik askeri operasyonların haftalarca sürebileceği uyarısında bulunurken, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, “En sert darbeler henüz gelmedi. Bir sonraki aşama İran için daha yıkıcı olacak” dedi. Rubio, ABD’nin İran’ın balistik füze kapasitesini yok etme dahil hedeflerine ulaşana kadar saldırıları sürdüreceğini ifade etti. Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Orta Doğu’ya ek asker ve savaş uçağı gönderildiğini açıkladı. “Bu daha başlangıç. Önümüzdeki günlerde gelecek takviyelerle toplam muharip kapasite açısından hedeflediğimiz noktaya ulaşacağız,” dedi.
KÖŞEYE SIKIŞINCA KONGRE'YE BAŞVURDU
'SAVAŞ YETKİSİ' İSTİYORUM
Çatışmaların yayılması, enerji fiyatlarındaki sert yükseliş ve Orta Doğu’da artan can kayıpları, Trump yönetiminin henüz ‘başlangıç aşamasında’ olduğunu ima ettiği savaşa dair huzursuzluğu körüklüyor. Trump’ın, İran’a yönelik saldırılarla ilgili Kongreye “savaş yetkileri” bildirimi göndererek, gerekmesi halinde ilave adımların mümkün olduğunu belirtmesi dikkat çekt. FOX News’ün ulaştığı mektuba göre, Trump, Cumhuriyetçi Senatör Chuck Grassley’e gönderdiği bildirimde, saldırılarda ABD kara unsurlarının kullanılmadığını ve operasyonun sivil kayıpları en aza indirecek şekilde planlandığını savundu. Trump, mektubunda, talimatı üzerine ABD güçlerinin İran’daki çok sayıda hedefe hassas saldırılar düzenlediğini, gerekmesi halinde ilave adımlar atmaya hazır olunduğunu ifade etti. ABD’nin “hızlı ve kalıcı” barıştan yana olduğunu kaydeden Trump, buna karşın mevcut koşullarda askeri faaliyetlerin süresi ve kapsamının öngörülemediğine işaret etti. Trump, pazartesi günü daha kapsamlı bir askeri müdahale olasılığını açık bırakarak, bölgeye asker gönderme ihtimalini dışlamadığını söylemişti.
