Türkiye, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın hazırladığı iddianameyle, e-devlet sistemine bile sahte diploma yükleyebilen çeteden haberdar oldu. Çetenin açığa çıkarılmasına paralel olarak “inşaat mühendisliği, hukuk, öğretmenlik” gibi alanlarda sahte diploma üretilerek hem e-devlet hem YÖK sistemine bunların yüklendiği de açığa çıktı. Kamuoyu, bir anda sayıları 400’ü bulduğu iddia edilen sahte diplomalıları tartışmaya başladı. Savcılık, bugüne kadar iki iddianame hazırladı ve buna paralel olarak halen bir soruşturmaya daha devam ediyor. Yargılama ve soruşturma, sahte diploma alanların mevcut konumunu da açığa çıkartacak.
Sahte diploma skandalıyla ilgili kafa karışıklıkları da sürüyor. 10 soruda davanın nasıl açıldığı, neler yaşandığı, açığa çıkan usulsüzlükler ve yaşanacak süreç şöyle:
1- Sahte diploma skandalı nasıl açığa çıktı?
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 2024’te, elektronik sertifika hizmet sağlayıcı kuruluşların Adana, Mersin, Hatay, Ankara ve İstanbul bayi/ofisleri üzerinden sahte sürücü belgesi ve T.C. kimlik kartları kullanılmak suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarında görevli yöneticiler adına elektronik imza başvuru ve üretiminde bulunduklarını tespit etti.
Bu elektronik imzaların da kamu kurumlarına ait sistemlere erişim sağlanarak kullanıldığını saptadı. Öncelikle Gazi Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı Daire Başkanlığı adına sahte kimlikle üretilen e- imzalar kullanılarak, bu kurumların sistemine yetkisiz erişim sağlandığı anlaşıldı.
Gazi Üniversitesi’nde hukuk ve mühendislik fakültesinde sahte mezuniyetler oluşturularak bunun YÖKSİS sistemine eklendiği tespit edildi. Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde de sürücü belgesi elektronik sınav sonuçlarının “başarılı” olarak değiştirildiği anlaşıldı. Dört kişiye de lise mezuniyet kaydı eklendiği saptandı.
Bunun üzerine yürütülen soruşturmada 20 Mayıs’ta 134 kişi hakkında dava açıldı.
2- Hangi kurumlar için sahte elektronik imza üretildi?
Yapılan incelemeler sonucunda şu kurumlardaki kritik isimler adına sahte imza üretildiği anlaşıldı:
- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı Ö.A.K.
- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkan (BTK) Yardımcısı B.K.
- Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK) Eğitim Öğretim Daire Başkanı S.İ.
- Ege Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Diploma Hizmetleri Şube Müdürü A.A.
- Akdeniz Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı A.E.
- Süleyman Demirel Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı E.G.
- Anadolu Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı G.T.
- Yıldız Teknik Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı H.B.A.
- Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı personeli H.D.
- Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğretim Görevlisi H.G.T.
- Ege Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı I.G.K.
- Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Öğretim Görevlisi (Prof. Dr.) İ.H.
- Atatürk Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı M.S.
- Mersin Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı N.G.T.
- Uludağ Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı N.A.
- İnönü Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı S.D.
- Atatürk Üniversitesi Öğretim Görevlisi Y.B.
3- Sahte elektronik imza üretilmesi ne anlama geliyor?
Bir kurumun elektronik sistemlerinde işlem yapabilmek, bu işlemleri e-devlet sistemine yükleyebilmek için yetkili olmak gerekiyor. Bu yetkili kişiler de “elektronik imza” adı verilen, isimlerine ve kimlik numaralarına kayıtlı elektronik belge ile iş ve işlem yapabiliyor. Elektronik imza tıpkı TC kimlik numarası gibi kişiye özel. Ankara Başsavcılığı, diploma skandalına imza atan sanıkların, hem kendi fotoğraflarını hem de diploma talebinde bulunan kişilerin fotoğraf ve bilgilerini kullanarak, yetkili kişilerin elektronik imza belgelerindeki fotoğrafların değiştirildiğini tespit etti. Böylece, sisteme sızılarak yetkili kişilerin elektronik imzalarıyla iş ve işlemler yapıldı. Oluşturulan sahte belgeler de e-devlet sistemine yüklendi.
4- İlgili devlet kurumları bunu fark etmedi mi?
Bazı devlet kurumları henüz işlem yapılmadan sisteme usulsüz giriş yapıldığını tespit etti. Bazıları ise usulsüz belge oluşturulduktan bir süre sonra sistemin farkına varabildi. Kamu kurumları bunun üzerine tespitlerini savcılığa iletti. Bazı kurumlar ise sanıklar yakalandıktan sonra usulsüz işlemlerin farkına varabildi. Bu kurumlarda çok sayıda sahte belge üretildi.
5- 400 sahte diploma bulunduğu iddiası doğru mu?
Ankara Başsavcılığı’nın hazırladığı iki iddianame ve iddianameye dönüştürmek üzere ayırdığı bir soruşturma dosyası bulunuyor. Ancak şu ana kadar 400 sahte diploma üretildiği net biçimde tespit edilmiş değil. Tespit edilen iş ve işlemler de diplomadan ibaret değil.
Sahte diploma üretilmesi, öğrenciliği dondurulan kişilerin pasif durumdaki öğrencilik kaydının aktif yapılması, ön lisans diploması üretilmesi, öğrenci belgesi üretilmesi, ehliyet sınavında başarısız olanların durumunun başarılı hale getirilmesi, not yükseltilmesi gibi yüzlerce işlem var.
