Mehmet Ali Verçin, İran’ın İslam öncesi ve sonrası tarihine tıf yaptıktan sonra, oranın kültür, dil, edebiyat, felsefe gibi konularda elde ettiği birikimin Abbasiler üzerinden Müslüman dünyaya intikal ettiğini belirtiyor.
Tunus’ta ağır aksak da olsa devrimden önceki süreçle kıyaslanamayacak noktaya ulaşmış olan özgürlük ve demokrasi deneyimi öyle görünüyor ki, fakru zaruret içerisindeki Tunus halkı için pek anlam ifade etmiyor.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ülkenin 1979’daki devrimden bu yana en ağır günleri yaşadığını belirtti. Ruhani “Şimdiye kadar petrol satışında ve bir petrol tankerinin hareketinde bu kadar sorun yaşamamıştık” dedi.
Prof. Dr. İbrahim Gezer’in ‘konuya dair’ analizi..
İran uzmanı Cemalettin Tasken “Devrimden önce Şah’ın İran’ı baskı ve zulümle yönettiği doğru ancak Şah’tan sonrası da siyasi özgürlükler namına pek umut vadetmiyor” diyor.
Devrimden önce Humeyni, Şii ilim havzalarına imkân verildiği taktirde ?siyasî fıkhı? geliştireceklerine ve Şii ulemanın toplumsal, ekonomik ve siyasî bütün sorunlara çözüm üreteceğine inanmaktaydı.
Önce askeri elitler, sonra iş adamı sınıfları şimdi yeniden askeri elitlerin yönettiği Mısır´da gerek devrim sürecinde gerekse devrimden sonra geçen 8 yılda, Mısır elitlerinin demokrasiyi henüz rasyonel bir tercih olarak görmedikleri görülüyor.