Ali Şeriati, sadece bir düşünür değil; 20. yüzyıl İslam dünyasında sosyoloji, tarih ve ilahiyatı harmanlayarak "Müslüman anarşist" akımının temel taşlarını döşeyen, statükoya meydan okuyan özgün bir sestir.
Şeriati'ye göre Tevhid, sadece teolojik bir terim değil; toplumsal, ekonomik ve siyasi bir özgürleşme manifestosudur.O, Allah'ın birliğini, yeryüzündeki tüm sahte otoritelerin reddi olarak okur. Kula kulluğu kökten reddeder.
Şeriati'nin sosyolojik analizinde tahakküm, dörtlü bir sacayağına dayanır:
•Firavun: Siyasi baskı (Mutlak otorite)
•Karun: Sermaye tahakkümü (Sömürü)
•Bel'am: Ruhban sınıfı (Din istismarı/Meşruiyet)
•Haman: Teknik akıl; yani zulmün Mimar ve Müteahhidi. Beşli çete bir bakıma
Şeriati asla mezhepçi değildir. Yavuz Sultan Selim ile Şah İsmail arasındaki kavgayı bir "iman davası" değil, iki "Şah"ın (mutlak otoritenin) egemenlik savaşı olarak görür. Hakikati iki sarayın kavgasından üstün tutar.
Türkiye'de 68 kuşağının devrimci rüzgarı eserken, Şeriati'nin eserleri dindar gençliğin o dönemki "Amerikancı/sağcı" dindarlık algısını kökten dönüştürmüştür. İslam'ı statükonun koruyucusu değil, emperyalizme karşı bir direniş hattı olarak tanımlamıştır.
Seyyid Kutup ile birlikte anılan Şeriati; İslamcılığı, Mehmet Akiflerin temelini attığı o yerli, anti-emperyalist ve anti-kapitalist çizgiye geri çekmiştir. Müslüman zihnini Karunların (sermaye) ve Hamanların (müteahhit) esaretinden kurtarmıştır.
Onun terminolojisinde İmamet, bir "hükmetme aygıtı" değil; topluma yol tarifi yapan, pusula görevi gören bir Rehberlik mekanizmasıdır. Bu, dikey otoritenin yerine toplumsal bilinci koyan devrimci bir yaklaşımdır.
Şeriati'nin "Rehberi", Haman'ın ruhsuz şantiyelerini ve "Asker"in (güvenlik bürokrasisi) baskısını boşa çıkaran bir bilinç mimarıdır. İnanç, insanı kula kul olmaktan kurtarıp özgürleştiren bir eylemdir.
Özetle Ali Şeriati; Kralın (Firavun), Paranın (Karun) ve Müteahhidin (Haman) kurduğu illüzyonu bozan, Müslüman zihnini bu tahakkümlerden kurtarmaya adanmış "tek kişilik bir okul"dur.
Kaynak: x.com/mehmettuluce51