YAZARLAR

Uyarı! Yapmış olduğunuz yorumlar incelendikten sonra onaylanacaktır onaylandıktan sonra gözükecektir


Orucu Bozan veya Bozmayan Muayene ve Tedavi Yöntemleri

“Allah sizin için kolaylık istiyor güçlük çekmenizi istemiyor…” (Bakara2/185) Bu ayetin sırrınca, ‘Orucu Bozan ve Bozmayan Muayene ve Tedavi Yöntemleri’ konusunda oruç tutan müminler için kolaylıklar olduğu muhakkaktır.

İlahiyatçı yazar ve emekli müftü Mehmet GÜNDOĞDU ANALİZ ETTİ...

Kur’an-ı Kerim’de; oruç ibadeti emredildikten sonra, sağlığı müsait olmayanların oruçlarını daha sonraki sağlıklı günlerinde tutabilecekleri ifade edilerek ayet şu cümle ile tamamlanmıştır:

يُرِيدُ اللهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاٰ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ

“Allah sizin için kolaylık istiyor güçlük çekmenizi istemiyor…” (Bakara2/185)

Bu ayetin sırrınca, Orucu Bozan ve Bozmayan Muayene ve Tedavi Yöntemleri’ konusunda oruç tutan müminler için kolaylıklar olduğu muhakkaktır.

Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu, 22/09/2005 tarihli kararı, Orucu Bozan ve Bozmayan Muayene ve Tedavi Yöntemlerine dairdir.  

Bir gün bize veya çevremizde bulunan yakınlarımıza, dostlarımıza, lazım olabilir, bilgimiz olunsun istedik. Hadi, buyurun okuyalım.

1. Astım hastalarının kullandığı sprey 

Akciğer hastalarının kullandıkları spreyden, bir kullanımda 1/20 ml. gibi çok az bir miktar ağza sıkılmaktadır. Bunun da önemli bir kısmı ağız ve nefes boruları cidarında emilerek yok olmaktadır. Abdest alırken ağızda kalan su ile kıyaslandığında, bu miktarın çok az olduğu görülmektedir. 

Reklam

Ayrıca, misvaktan bazı kırıntıların ve kimyevi maddelerin mideye ulaşması kaçınılmaz olduğu hâlde, Hz. Peygamber’in oruçlu iken misvak kullandığı, sahih hadis kaynaklarında yer almaktadır.

Bu itibarla, astımlı hastaların, başka bir hastalıkları yoksa rahat nefes almalarını sağlamak amacıyla ağza püskürtülen oksijenli ilaç orucu bozmaz. 

2. Göz damlası 

Uzman göz doktorlarından alınan bilgilere göre, göze damlatılan ilaç miktar olarak çok az (1 mililitrenin 1/20’si olan 50 mikrolitre) olup bunun bir kısmı gözün kırpılmasıyla dışarıya atılmakta, bir kısmı gözde, göz ile burun boşluğunu birleştiren kanallarda ve mukozasında mesamat yolu ile emilerek vücuda alınmaktadır. Damlanın yok denilebilecek kadar çok az bir kısmının, sindirim kanalına ulaşma ihtimali bulunmaktadır. Bu bilgiler, yukarıdaki bilgilerle birlikte değerlendirildiğinde, göz damlası orucu bozmaz. 

3. Burun damlası 

Tedavi amacıyla burna damlatılan ilacın bir damlası, yaklaşık 0,06 cm3’tür. Bunun bir kısmı da burun çeperleri tarafından emilmekte, çok az bir kısmı mideye ulaşmaktadır. Bu da, mazmaza da olduğu gibi ma’fuv (af) kapsamında değerlendirilmektedir. Orucu bozmaz.

4. Dil altı 

Bazı kalp rahatsızlıklarında dil altına konulan ilaç, doğrudan ağız dokusu tarafından emilip kana karışarak kalp krizini önlemektedir. Söz konusu ilaç ağız içinde emilip yok olduğundan mideye bir şey ulaşmamaktadır. Bu itibarla, dil altı kullanmak orucu bozmaz. 

Reklam

5. Endoskopi, kolonoskopi yaptırmak, makat veya ferçten ultrason çektirmek 

Endoskopi veya kolonoskopi yaptırmak, makat veya ferçten ultrason çektirmek, yeme, içme anlamına gelmemekle birlikte, çoğunlukla cihaz içinden su verildiği için oruç bozulur. 

Ancak söz konusu işlemlerde cihazların kullanımı sırasında sindirim sistemine su, yağ ve benzeri gıda özelliği taşıyan bir madde girmemesi durumunda endoskopi, kolonoskopi yaptırmak, makat veya ferçten ultrason çektirmek orucu bozmaz. 

6. İdrar kanalının görüntülenmesi, kanala ilaç akıtılması 

İdrar kanallarına giren cihazlar veya akıtılan ilaçlar orucu bozmaz. 

7. Anestezi 

Anestezi, nefes yolu veya iğne ile vücuda ilaç verilerek oluşturulmaktadır. Nefes yolu veya iğne ile yapılan anestezi mideye ulaşmadığı gibi, yeme içme anlamı da taşımamaktadır.

Anestezinin üç türü vardır: Genel, bölgesel ve lokal anestezi.

Genel ve bölgesel anestezide, acil durumlarda ilaç ve sıvı vermek amacıyla damar yolu açılarak, bu açıklık işlem süresince serum vermek suretiyle sağlanmaktadır. Bölgesel ve genel anestezide serum verildiği için oruç bozulur. 

Lokal anestezide ise serum söz konusu olmadığı için orucun sıhhatine engel değildir. 

8. Kulak damlası ve kulağın yıkattırılması 

Kulak ile boğaz arasında da bir kanal bulunmaktadır. Ancak kulak zarı bu kanalı tıkadığından, su veya ilaç boğaza ulaşmaz. Bu nedenle kulağa damlatılan ilaç veya kulağın yıkattırılması orucu bozmaz. 

Kulak zarında delik bulunsa bile, kulağa damlatılan ilaç, kulak içerisinde emileceği için, ilaç ya hiç mideye ulaşmayacak ya da çok azı ulaşacaktır. Daha önce de belirtildiği gibi, bu miktar oruçta affedilmiştir. 

Ancak kulak zarının delik olması durumunda, kulak yıkattırılırken suyun mideye ulaşması mümkündür. Bu itibarla, orucu bozacak kadar suyun mideye ulaşması hâlinde oruç bozulur. 

9. Fitil kullanmak, lavman yaptırmak 

Ağrı kesici, ateş düşürücü olarak veya diğer bazı amaçlarla makattan, mantar ve bazı kadın hastalıklarının tedavisinde ferçten fitil kullanılmaktadır. 

Makattan kullanılan fitiller ise her ne kadar sindirim sistemine dahil olmakta ise de, sindirim ince bağırsaklarda tamamlandığı, fitillerde gıda verme özelliği bulunmadığı ve makattan fitil almak yemek ve içmek anlamına gelmediği için, orucu bozmaz. 

Kadının ferci ile sindirim sistemleri arasında bir bağlantı bulunmamaktadır. Dolayısı ile, kadınların fercinden kullanılan fitiller orucu bozmaz. 

Lavman yaptırmak konusunda ise iki durum söz konusudur: kalın bağırsaklarda su, glikoz ve bazı tuzlar emildiği için, gıda içeren sıvının bağırsaklara verilmesi veya orucu bozacak kadar su emilecek şekilde verilen suyun bağırsakta kalması durumunda oruç bozulur. 

Ancak, suyun bağırsaklara verilmesinden sonra bekletilmeyip bağırsakların hemen temizlenmesi durumunda, verilen su ile birlikte bağırsaklarda bulunan dışkının dışarıya çıkarıldığı ve bu esnada emilen su da, çok az olduğu için, oruç bozulmaz. 

10. İğne yaptırmak, hastaya serum ve kan vermek 

Gıda ve keyif verici olmayan enjeksiyonlar, yemek ve içmek anlamına gelmediklerinden orucu bozmazlar. 

Ancak gıda ve/veya keyif verici enjeksiyonlar, hastaya serum veya kan verilmesi de, aynı hükümde olup orucu bozar. 

11. Diyaliz 

Böbrek yetmezliği hastalarına uygulanan diyaliz, periton diyalizi, hemodiyaliz olmak üzere iki çeşittir. Hastaya herhangi bir sıvı maddesi verilmeden gerçekleştirilen hemodiyalizde oruç bozulmaz. Diğer diyaliz çeşitlerinde ise vücuda gıda içerikli sıvı verildiği için oruç bozulur. 

12. Anjiyo yaptırmak

Halk arasında anjiyo olarak bilinen operasyon, teşhise yönelik (anjiyografi) ve tedaviye yönelik (anjiyoplasti) olarak iki şekilde uygulanmaktadır. Gerek anjiyografi, gerekse anjiyoplasti operasyonlarında yemek ve içmek anlamı bulunmadığından, oruç bozulmaz. 

13. Biyopsi yaptırmak 

Tahlil amacıyla vücudun herhangi bir organından parça alınması (biyopsi), orucu bozmaz. 

14. Kan vermek 

Oruçlu iken kan vermek orucu bozmaz. Kan almak orucu bozar.

15. Merhem ve ilaçlı bant 

Deri üzerindeki gözenekler ve deri altındaki kılcal damarlar yoluyla vücuda sürülen yağ, merhem ve benzeri şeyler emilerek kana karışmaktadır. Ancak cildin bu emişi, çok az ve yavaş olmaktadır. Diğer taraftan bu yeme içme anlamına da gelmemektedir. Bu itibarla, deri üzerine sürülen merhem, yapıştırılan ilaçlı bantlar orucu bozmaz.

Vesselam.

Kaynak:

 Diyanet İşleri Başkanlığı, Oruç İlmihali, 116.

Din İşleri Yüksek Kurulu, 22/09/2005 tarihli kararı.

Haber Kaynak : Ocak Medya