Resimlere Tıklayarak Kitap Satın Alabilirsiniz

Reklam Görüntülerine Tıklayarak Kitap Siparişi Verebilirsiniz

YAZARLAR

Uyarı! Yapmış olduğunuz yorumlar incelendikten sonra onaylanacaktır onaylandıktan sonra gözükecektir


Bir Kayıp Halka: Osmanlı Düşüncesi

Tahsin Görgün, TYB tarafından 2020 yılı fikir ödülüne layık görülen “Osmanlı Düşüncesi” adlı son eserinde Osmanlı hakkında genelgeçer bir doğruymuş gibi kabul edilen bir yargıyı sorguluyor.

İslam düşüncesi tari­hi, fıkıh usulü, Osmanlı-Batı iliş­kileri, Alman idealist felsefesi ve hermenötik gibi konular üzerine çalışmalar yapan Tahsin Görgün’ün çok sayıda makalesinin yanı sıra “Dil, Davranış ve Hüküm”, “Anlam ve Yorum”, “İlahi Sözün Gücü”, “Türkiye’de İslami Düşünce Geleneği” gibi eserleri bulunmaktadır.

Görgün, TYB tarafından 2020 yılı fikir ödülüne layık görülen “Osmanlı Düşüncesi” adlı son eserinde Osmanlı hakkında genelgeçer bir doğruymuş gibi kabul edilen bir yargıyı sorguluyor. Görgün’e göre “Türk-İslam medeniyeti, özel olarak da Osmanlı medeniyeti hakkında yapılan çalışmaların en zayıf kısmı, genellikle düşünce ve ilimle ilgili olanıdır. Bu zayıflığın en önemli gerekçesi, ‘Türklerin askerî, idari ve siyasi alanda ortaya koydukları başarıyı, düşünce alanında ortaya koyamadıkları, dolayısıyla olmayan bir şeyin anlatılmasının da mümkün olmadığı’ şeklinde özetlenebilir. Bu yaklaşıma göre Türkler; askerî, idari ve siyasi açıdan ‘yüceltilirken’, ilim ve düşünce açısından esaslı eksikliklerle malul olarak takdim ediliyor.

Görgün, gerek Batı’da gerekse Türkiye’de geniş çevrelerce benimsenen ve neredeyse bir postüla gibi sorgulanmaksızın benimsenen bu anlayışın sağlam ve ikna edici dayanaklarının olup almadığını irdeliyor. Görgün’e göre “Türklerin de İngilizler, Fransızlar, Almanlar, Ruslar, Araplar, Farslar gibi, onlardan şu veya bu şekilde, farklı veya benzer olsa da düşünmüş olabileceklerini kabul etmek, günümüzde bize oldukça zor gözükse de, bunun gerçekten gerçekleşmiş olup olmadığına bakmak ve bunu araştırmak gerekiyor.

Görgün, bir Türk düşüncesinin olmadığını iddia edenleri iki grupta topluyor ve bunlar -kendisi böyle ifade etmese de- Batıcı ve Doğucu diye adlandırılabilir. Batıcılara göre Türklerin yapması gereken, “Batı’da gelişen ve yaşayan ilim ve düşünceyi Türkiye’de yaymak, Türkleri Batı ilim ve düşüncesinin ‘ebedî ta­lebesi’ olarak kurgulamak”tır. Doğucu diye adlandırılabilecek olan diğer yaklaşım sahipleri de benzer bir tutum içerisindedir ve onlar, “Türkleri özellikle dinî ilimler ve düşünce alanında Arap, İran ve Hint alt kıtasının tesir alanında tutmak; bura­larda geliştirilmiş olan düşünceyi Türkiye’de yayarak, ilim ve düşünme kabi­liyetine sahip olmadığı için ‘İslam düşüncesi’ne hiçbir katkısı olmayan, ‘İslam’ın kılıcı olmakla birlikte kalemi olmayı başaramamış’ olan Türklerin ‘ilimden ve fikirden nasiplenmesini’ sağlamak” amacındadır.

Devamı >>>




Anahtar Kelimeler: Kayıp Halka: Osmanlı Düşüncesi